KRIS MARTIN: EXIT

©an hernalsteen

VAN DE DINGEN DIE VOORBIJ GAAN

Conceptueel kunstenaar Kris Martin, architect van opleiding, heeft iets met de St-Baafskathedraal en hij heeft zeker iets met haar beroemdste bewoner: het Lam Gods.
Volgens mijn opzoekingen gaat de samenwerking met de kathedraal terug tot 2010. In maart 2010 was de oude vlaggenmast, die zo trots alle mogelijke vlaggen aangesjord kreeg, dringend maar dan ook dringend aan vervanging toe. Het arme ding stond dan ook al van voor WO II, boven op de toren: wind, regen, stormen en onweders trotserend. Het bedrijf Velum uit Westerlo leverde een nieuw exemplaar gemaakt van Siberische lariks. Je kon er niet naast kijken: 18m hoog en 800kg licht.Wat er in geen velden of wegen te bespeuren viel, was een kruisbeeld. Kris Martin trok zijn stoute schoenen aan en contacteerde kanunnik Ludo Collin met een pracht van een voorstel: hij zou de toren gratis, kosteloos, voor niets voorzien van een kruis.

In de krant De Standaard van 16 december 2010 gaf de kunstenaar zelf een verklaring

"Er stond nog geen kruis op de Sint-Baafstoren en een kruis op een kerk lijkt me logisch. Maar welk kruis zet je in 2010 bovenop een kathedraal? Ik ben iemand die vragen stelt. Het kruis is als symbool al vaak misbruikt. Miljoenen mensen zijn gestorven met het kruis voor hun ogen. Het is een machtssymbool. Ik ben gelovig, maar niet godsdienstig. Ik ben religieus en doordrongen van de christelijke moraal. Dat is iets onschatbaars. Maar religiositeit is zeker niet het monopolie van geestelijken of gelovigen.

Ik ontwierp een kruis in hoogglanzend inox. Het is 1,30meter hoog, maar het zal goed te zien zijn.

Ik schenk dat kruis aan de stad. Gent heeft me zoveel gegeven. Ik beleefde hier een fantastische studententijd, ik vond er mijn vrouw met wie ik twee kinderen heb, en ik woon en werk hier. Bovendien is die kathedraal deel van ons patrimonium. Vanzelfsprekend ben ik blij dat er op een van de torens van Gent een werk van me zal staan.

Dat kruis staat open voor interpretatie. Ik wilde geen blasfemisch werk maken of iets waar een diepgelovige katholiek zich aan kan storen. Het is veel moeilijker een goed kunstwerk te maken dan te choqueren. Ik wilde een humanistisch beeld maken. Ecce homo, zie hier de mens, zonder te oordelen. Geen mastodont, maar een slank beeld dat leven toelaat."

foto: Pinterest.co.uk

Het werd een gekruisigde Christus op zijn Kris Martin's: een herwerkte versie van zijn bronzen 'Idiot IV' (2007)

Christus en het kruishout zijn versmolten tot één entiteit, de armen van de gekruisigde zijn voor het gezicht geplooid, een uiting van zoveel smart voor een wereld, een mensheid die maar niet leren wil. Voor wie, voor wat, voor wie zijnen heiligen heeft de Zoon van God zijn leven gegeven? Ik word er indroevig van.

Niemand die er op let, niemand die eventjes naar boven blikt, maar dit humane kruis schittert over de stad, een flikkering daar hoog in de lucht, wakend over een stad die bruist van het leven of zoals nu, dodelijk stil is, van God en klein Pierke verlaten.

©an hernalsteen

Als dank voor dit gulle geschenk kreeg hij van kanunnik Collin het aanbod om in de kathedraal iets privé's op poten te zetten. De kunstenaar verkoos echter om samen met Jan Hoet, Hans Martens en collega's/vrienden een groepstentoonstelling te organiseren: 'Sint-Jan' werd boven de doopvont gehouden. Hedendaagse kunst en het sacrale werden met elkaar verbonden. Voor de ingang van de kathedraal voorzag de kunstenaar een grote molensteen, een verwijzing naar het H. Graf. Die steen is er nooit gekomen, een treurig iets.

foto Kris Martin

Voorjaar 2019, de restauratie van het onderregister van het Lam Gods is in volle schwung, het paneel met de Rechtvaardige Rechters pelgrimeerde mee naar het MSK. In de gapende leegte van de lijst plaatste Kris Martin een spiegel. Op die manier kon iedereen, elke bezoeker eventjes rechtertje spelen en een al dan niet oordeelkundig vonnis vellen. Maar weet, een spiegel toont alleen een illusie.

©An Hernalsteen

Voor de internationale tentoonstelling 'De Zee' creëerde de kunstenaar in 2014 'Altar' dat een vaste stek kreeg op het strand van Oostende. Het Lam Gods efkes aan het uitwaaien aan de Noordzee. De vormgeving is zo typerend dat het kleinste kind weet waarover het gaat. Iedereen kent de polyptiek, iedereen kan de leemtes naar eigen goeddunken invullen. Religieus, kunsthistorisch, theologisch, esoterisch, metafysisch, kortom voor elk wat wils, met de zee, de Koninklijke Galerijen of met spuuglelijke flatgebouwen en zo gek, iedereen kiest voor de zee.

2020, ons fameus Van Eyck jaar. 'Altar' kwam terug thuis. Op het plein voor de kathedraal plaatste men een repliek van het werk. Het werd het meest gefotografeerde object van de laatste maanden, super populair. En nu de stad er een wandelend, inheems oerwoud in roze bakken heeft geplant, kan elk rechtgeaard fotograaf opnieuw beginnen. Het bos hebben we al, nu nog de maagdekens met de zegepalmen er ergens bij fantaseren en het wordt hemels.

(Mijn dank aan Kris Martin voor de toestemming voor het gebruiken van de spiegelfoto)

S.M.A.K KRIS MARTIN EXIT

Verlengd tot 3 januari 2021, een aanrader, allen daarheen