DE MAAGD

                                                                     DE MAAGD
                                     

©An Hernalsteen

Tussen 1378 en 1417 lopen er in West-Europa twee pausen rond, heibel en ambiance verzekerd. Lodewijk van Male, de graaf van Vlaanderen die verantwoording moet afleggen aan zijn leenheer, de koning van Frankrijk, richt zijn neus naar Avignon. Zijn ambetante, ongehoorzame dochter Gent kiest, hoe kan het ook anders, voor Rome.
In de jaren 1381-1382 vertrouwt de allereerste stadsdichter, Bouden van der Luere zijn opruiend pamflet "De Maghet van Ghent" toe aan het perkament. Het gedicht beschrijft hoe een leeuw een lieftallige, jonge maagd beschermt. Beiden hebben zich verschanst in een "hortus conclusus" een beloken hofje. Belaagd door een horde ridders, smeekt de jonge vrouw de hulp af van alle mogelijke Gentse heiligen, waarop die massaal vanuit de hemel neerdwarrelen want wat wil dat kind in godsnaam:

          Suver leven ende vri, 

          Gaet voor gout, voer dierbaer stene;

          Suver leven ende vri!
        
          Alle rijcheit die es clene,
          
          O vri suver leven rene

          van alder scalcheit seggic spi
           
           Jhesus Kerst van Nazarene

           Behoude vri suver leven in mi!

Eeuwenlang bleef deze dame met haar leeuw het embleem en symbool van de stad. Overal dook ze op: ze versierde klokken, gevels, uithangborden van tavernes, stadsvaandels, tinnen sierborden, de officiële briefwisseling van de stad, kortom ze was alom tegenwoordig.

                                   
                                     

St-Baafskathedraal Lukasweb foto Dominique Provost

De heisa rond het Westers Schisma behoorde reeds enkele jaren tot het verleden toen het schildersduo van Eyck Gent een nieuwe, beroemde maagd zou schenken.  Een intieme kamer met alle attributen van een erudiete vrouw vervangen de leeuw en het omtuinde hofje. De Geest van God, in de vorm van een duif, bestraalt haar van boven. De handen werden vol schroom en dienstbaarheid  over de borst gekruist, geen strijdvaardigheid, geen rebels dwarsliggen, dit is de dienstmaagd die haar wil plooit naar het woord van de Heer.

©An Hernalsteen

foto IF- Het Nieuwsblad

                                                         
In november 2014 penseelt Michaël Borremans zijn Maagd. Het kleine juweeltje schittert hoog, bijna onzichtbaar op de weinig elegante, betonnen klokkenstoel aan de koorzijde van de St-Niklaaskerk. Deze Maagd is opnieuw een vechterke, een katje waarbij men liefst de handen met handschoenen omzwachteld . Geschilderd tegen een donkere, neutrale achtergrond, getooid in een duivels zwart kleedje bovenaan afgezoomd met een maagdelijk wit kraagje bliksemt ze met twee laserstralen de Schaapstal naar de verdoemenis. Wat rest is pulver en as.
Links naast De Maagd stonden oorspronkelijk enkele kleurrijke verfstreepjes, blijkbaar achteloos maar toch doelbewust door de kunstenaar achtergelaten "zoals de afgewreven penseelstreken naast een doek" Zo staat het toch te lezen op het drietalig en weinig esthetisch informatiebord aan de voet van de klokkenstoel. Nu zoekt men die verfstrepen tevergeefs. In de lente van 2016 liet een onverlaat van een duif iets drekkigs achter in de directe omgeving van het werkje. Een ijverige stedelijke werknemer, zich van geen kwaad bewust, boende er lustig op los. Proper is proper!
Wie zonder zonden is zoals de maagd, die werpe de eerste steen.


© Alle rechten voorbehouden